De vee-industrie is een van de grootste spelers in de wereldwijde voedselproductieketen en voorziet ons van goedkoop, gemakkelijk te bereiden voedsel dat overal beschikbaar is. Maar tegen welke prijs? De gevolgen voor het welzijn van dieren, de gezondheid van mensen en het milieu zijn zorgwekkend.
Helaas blijkt uit een opinieonderzoek dat veel Nederlanders zich nog niet bewust zijn van de risico's die gepaard gaan met vlees- en zuivelconsumptie1. Zo blijkt dat slechts één op de vijf (20%) van de ondervraagden in Nederland weet dat luchtvervuiling van vee-industriebedrijven het risico op bepaalde vormen van longkanker verhoogt2 en slechts 19% weet dat er een verhoogd risico is op epidemieën en pandemieën3.
De risico’s voor de gezondheid van mensen zijn aanzienlijk. Kortweg zit het zo:
- Miljarden dieren lijden jaarlijks onder de omstandigheden van de vee-industrie.
- De vee-industrie heeft ook gevolgen voor de menselijke gezondheid door bij te dragen aan problemen zoals obesitas, diabetes, hartaandoeningen en kanker4 5.
- De toenemende vraag naar graan voor veevoer zorgt voor hogere prijzen. Dit heeft gevolgen voor mensen in armere regio’s die te maken kunnen krijgen met landonteigening voor de sojateelt. Dit leidt tot ondervoeding en honger6.
- Het gebruik van antibiotica in de industrie draagt bij aan antibioticaresistentie, wat in 2050 kan leiden tot wel tien miljoen doden7 8.
- Daarnaast zijn de dichte stallen een broeiplaats voor ziektes die ook voor mensen gevaarlijk kunnen zijn. Denk aan Q-koorts of vogelgriep. Wetenschappers waarschuwen dat een nieuwe pandemie uit de vee-industrie kan komen9.
![Kippen in een overvolle stal](/media/7454646/kippen-in-volle-schuur_730px.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133355423620000000)
CIWF spreekt bij de VN
Het is van groot belang dat we overstappen op een duurzaam en gezond voedselsysteem. Daarom spraken wij vorige maand bij een bijeenkomst van de Verenigde Naties in Rome en riepen we wereldleiders op zich in te zetten voor een gezonde toekomst zonder vee-industrie. Dat is beter voor de dieren en voor ons allemaal.
Acteur Brian Cox in actie voor duurzaam voedselsysteem
Wellicht ken je Brian Cox van de hitserie Succession, waarin hij de hoofdrol speelde en waarvoor hij meerdere prijzen ontving. Wij zijn heel trots dat hij onze campagne steunt en zich inzet voor de dieren.
In een videoboodschap legt Brian uit waarom het zo belangrijk is dat we kiezen voor een duurzaam voedselsysteem.
Beter voor onze gezondheid
Het eten van minder dierlijke producten, en meer plantaardig voedsel, draagt bij aan een verminderd risico op chronische ziekten zoals hartaandoeningen, diabetes en bepaalde vormen van kanker10 11. Ook wordt het volgen van een plantaardig(er) dieet in verband gebracht met een lager risico op overgewicht en obesitas, en kan het helpen bij gewichtsbeheersing12. Een aantal andere voordelen zijn:
- Minder antibioticaresistente bacteriën. Omdat de leefomstandigheden in de vee-industrie zo ongezond zijn, wordt veel antibiotica gebruikt om ziekten te voorkomen. Maar liefst 70% van alle antibiotica in de wereld wordt gebruikt in de vee-industrie. Dit leidt tot resistente bacteriën, waardoor mensen ziek worden en onze huidige antibiotica hen niet meer kunnen genezen. Naar schatting zal dit in 2050 leiden tot 10 miljoen doden13.
- Vermindering van voedselgerelateerde infecties. Het eten van besmette dierlijke producten is een belangrijke oorzaak van infecties die van dieren op mensen kunnen worden overgedragen, zoals Salmonella14. Het verminderen van vleesconsumptie kan het risico op voedselinfecties verlagen15.
![Mand met groenten, op de achtergrond een moestuin](/media/7454640/groente_730px.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133355379020000000)
Minder impact op het milieu
De vee-industrie veroorzaakt aanzienlijke milieuschade, waaronder broeikasgasemissies, bodemdegradatie, waterverontreiniging, ontbossing en verlies van biodiversiteit16. Door minder dierlijke producten te consumeren, kunnen we niet alleen onze ecologische voetafdruk verkleinen, maar daarnaast ook watervoorraden en de natuur behouden.
Verschillende onderzoeken onderbouwen de voordelen van het verminderen of stoppen met de consumptie van dierlijke producten voor onze planeet.
- Een halvering in de consumptie van dierlijke producten in de EU kan broeikasgassen met 19%-42% verminderen17.
- De overstap van een voedingspatroon met vlees naar een vegetarisch dieet zou de watervoetafdruk met wel 1300 liter per persoon per dag kunnen verminderen. Dat zijn bijna 10 badkuipen vol water!18
![Jongen kijkt uit over een wei met koeien](/media/7454642/jongen-kijkt-over-de-velden_730px.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133355379060000000)
Een beter leven voor dieren
De vee-industrie veroorzaakt extreem lijden voor dieren. Dieren in de vee-industrie worden vaak opgesloten in krappe ruimtes, waar ze vrijwel geen ruimte hebben voor natuurlijk gedrag en onderworpen zijn aan pijnlijke ingrepen zoals het afknippen van staarten bij biggen.
We moeten daarom overstappen naar een nieuw voedselsysteem, waarbij er veel minder dieren gehouden worden én dieren weer kunnen leven in een meer natuurlijke omgeving met meer ruimte en de mogelijkheid om vrij te bewegen. Dit draagt bij aan een verbetering van hun fysieke en mentale welzijn.
![Kippen scharrelen in het gras tijdens zonsopkomst](/media/7454643/kippen-in-het-gras.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133355379070000000)
Beter voor je portemonnee
Een duurzaam voedselsysteem met een veel kleinere, diervriendelijkere veehouderij zal uiteindelijk leiden tot lagere kosten. In de prijs van dierlijke producten, met name vlees, zijn veel maatschappelijke kosten niet opgenomen19. De echte kosten van vlees bestaan namelijk niet alleen uit de productiekosten, maar ook alle kosten die niet door consumenten van vlees worden gedragen, zoals voor klimaatverandering, milieuvervuiling en overheidssubsidies.
Bovendien is een plantaardig dieet geassocieerd met een lager risico op chronische ziekten. Als we tegen 2050 wereldwijd volledig plantaardig zouden eten, kunnen we daardoor miljarden euro's besparen in de gezondheidszorg20.
Het idee dat een plantaardig dieet duur is, komt voort uit het feit dat het eten van sterk bewerkte vleesvervangers, zoals veganistische burgers en worstjes, erg prijzig kan zijn. Maar in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is het eten van volwaardige plantaardige voeding21 over het algemeen juist goedkoper, waardoor vegetariërs en veganisten meestal minder geld uitgeven aan voedsel dan consumenten met andere diëten22. Daarnaast blijkt uit onderzoek van Questionmark23 dat het prijsverschil tussen vlees en vleesvervangers de afgelopen jaren ook kleiner is geworden. Ruim de helft van de dierlijke producten heeft nu een plantaardig alternatief dat ongeveer even duur is. In 20% van de gevallen is het plantaardige alternatief zelfs goedkoper.
![Moedervarken snuffelt aan haar big in het gras](/media/7454644/moedervarken-met-big.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133355379090000000)
Kom in actie
De omschakeling naar een beter en duurzaam voedselysteem zonder vee-industrie is cruciaal voor een gezonde, duurzame toekomst en voor een beter leven voor miljarden dieren. Door bewuste voedingskeuzes te maken, kun jij zelf actief bijdragen aan een betere toekomst voor jezelf en voor toekomstige generaties. Maar je kunt meer doen.
Teken nu onze petitie en roep wereldleiders op te kiezen voor een gezond voedselsysteem zonder vee-industrie! Dat is beter voor de dieren, voor de aarde en voor ons allemaal.
-
https://www.ciwf.nl/media/7454612/persbericht-incl-international-pr-veel-nederlanders-onwetend-over-gezondheidsrisicos-vleesconsumptie.pdf
-
Wyer, K. E. et al (2022). Ammonia emissions from agriculture and their contribution to fine particulate matter: A review of implications for human health. In Journal of Environmental Management (Vol. 323). Academic Press. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2022.116285
-
United Nations Environment Programme. (2020b). Preventing the Next Pandemic Zoonotic diseases and how to break the chain of transmission. https://www.un.org/Depts/Cartographic/
-
The Lancet (2020) https://www.thelancet.com/pb-assets/Lancet/gbd/summaries/risks/diet-red-meat.pdf
-
World Cancer Research Fund International (2019). What’s the beef? Conflicting recommendations for meat and cancer risk. https://www.wcrf.org/whats-the-beef-conflicting-recommendations-for-meat-and-cancer-risk
-
Friends of the Earth (2008), What's Feeding our Food? The Environmental and Social Impacts of the Livestock Sector
-
World Health Organization. (2018). Antibiotic Resistance: Fact Sheet. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/antibiotic-resistance
-
Review on Antimicrobial Resistance, (2016). http://amr-review.org/
-
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), World Health Organization (WHO), and World Organisation for Animal Health (OIE), 2004. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/68899/WHO_CDS_CPE_ZFK_2004.9.pdf
-
A Plant-Based Diet for the Prevention and Treatment of Type 2 Diabetes, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466941/
-
A Plant-Based Diet, Atherogenesis, and Coronary Artery Disease Prevention, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466939/
-
A plant-based diet for overweight and obesity prevention and treatment, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466943/
-
Review on Antimicrobial Resistance, (2016). http://amr-review.org/
-
Kortbeek LM, de Vries PJ, Wertheim HFL, Langelaar M. Zoönosen. Leerboek microbiologie en infectieziekten. 2016 Jun 3:349–67. Dutch. doi: 10.1007/978-90-368-1117-0_18. PMCID: PMC7153413.
-
Veilig, gezond en duurzaam eten in Nederland: kansen voor integraal beleid (2017). https://www.rivm.nl/nieuws/veilig-gezond-en-duurzaam-eten-in-nederland-kansen-voor-integraal-beleid#:~:text=De%20consumptie%20van%20minder%20vlees,groepen%20is%20dit%20nog%20meer
-
Hannah Ritchie, Pablo Rosado and Max Roser (2022). Environmental Impacts of Food Production. https://ourworldindata.org/environmental-impacts-of-food
-
Westhoek H, Lesschen JP, Rood T, et al. 2014. Food choices, health and environment: effects of cutting Europe’s meat and dairy intake. Global Environmental Change 26:196-205
-
Hoekstra AY. 2012. The hidden water resource use behind meat and dairy. Animal Frontiers 2(2):3-8.
De echte prijs van vlees, CE Delft (2018). https://www.ce.nl
-
Analysis and valuation of the health and climate change cobenefits of dietary change, https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.1523119113
-
Volwaardig plantaardig eten betekent het consumeren van voeding afkomstig van planten, zoals groenten, fruit, granen, noten, zaden, peulvruchten en volledige plantaardige voedingsmiddelen, zonder dierlijke producten.
-
The cost of healthier and more sustainable food choices: Do plant-based consumers spend more on food?, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9321292/#CR46
-
Hoe betaalbaar is plantaardig? (2022). Questionmark. https://proveg.com/nl/wp-content/uploads/sites/6/2022/04/Questionmark_Hoe-betaalbaar-is-plantaardig_maart-2022.pdf?_ga=2.229344095.2105604105.1690900524-1867253217.1690900524